Elizabeth I & Venetian Ceruse: Ήταν το makeup της πραγματικά δηλητηριώδες;
Ήταν το makeup της Elizabeth I πραγματικά δηλητηριώδες;
Τα πρότυπα ομορφιάς στην εποχή της Elizabeth I
Στην Ελισαβετιανή Αγγλία, το αναγεννησιακό ιδεώδες ομορφιάς ευνοούσε τις λευκές και χλωμές επιδερμίδες. Το αλαβάστρινο δέρμα αποτελούσε σύμβολο πλούτου και κοινωνικής θέσης, καθώς συνδεόταν με μια ζωή μακριά από τη χειρωνακτική εργασία και την έκθεση στον ήλιο.
Η Elizabeth I υπήρξε ιδιαίτερα γνωστή για τη χαρακτηριστικά λευκή της επιδερμίδα. Το 1562, σε ηλικία μόλις 29 ετών, προσβλήθηκε από την θανατηφόρα τότε νόσο ευλογιά, από την οποία κατάφερε να επιζήσει. Η ασθένεια ενδέχεται να της άφησε σημάδια στο πρόσωπο, αν και η επέκταση των ουλών της δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί με βεβαιότητα. Σύμφωνα με μεταγενέστερες αφηγήσεις, η βασίλισσα άρχισε να χρησιμοποιεί ακόμη πιο έντονα λευκό makeup, δημιουργώντας την εικόνα μιας αψεγάδιαστης, σχεδόν πορσελάνινης επιδερμίδας.
Venetian Ceruse: Το δηλητηριώδες makeup της Αναγέννησης
Το Venetian ceruse ήταν ένα από τα δημοφιλέστερα καλλυντικά προϊόντα της εποχής που χρησιμοποιούνταν για τη απόκτηση αυτής της εμφάνισης. Αποτελούνταν από μια λευκή πάστα με βάση τον λευκό μόλυβδο και το ξύδι και δημιουργούσε ένα έντονα λευκό αποτέλεσμα, καλύπτοντας δυσχρωμίες και ατέλειες του προσώπου.
Ο στόχος ήταν ξεκάθαρος: λευκό, ομοιόμορφο και «τέλειο» δέρμα. Μόνο που ένα από τα βασικά συστατικά αυτής της πάστας ήταν εξαιρετικά τοξικό. Η έκθεση στον μόλυβδο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, ενώ η παρατεταμένη χρήση καλλυντικών με βάση το λευκό μόλυβδο μπορούσε να επιβαρύνει και την επιδερμίδα. Έτσι, δημιουργούνταν ένας φαύλος κύκλος: ένα προϊόν που χρησιμοποιούνταν για να καλύψει τις ατέλειες μπορούσε ταυτόχρονα να επιδεινώνει την κατάσταση του δέρματος, με αποτέλεσμα οι γυναίκες της εποχής να το εφαρμόζουν σε μεγαλύτερη ποσότητα και συχνότητα για να καλύψουν τις φθορές που το ίδιο προκαλούσε. (πηγή: royal history -royal museum Greenwich & Historic Royal Palaces).
Το λευκό πρόσωπο, λοιπόν, που θεωρούνταν σύμβολο ομορφιάς, μπορούσε να αποκτηθεί με ένα προϊόν του οποίου το βασικό συστατικό ήταν ένα δηλητηριώδες μέταλλο!
Στο London Makeup Institute (LMI), η Υλογνωσία αποτελεί βασικό μέρος της εκπαίδευσης, τόσο στο Yearly Makeup Program όσο και στο 6μηνο Beauty Foundation Level. Οι σπουδαστές γνωρίζουν τα συστατικά, τις ιδιότητες και τη σωστή χρήση των καλλυντικών, αποκτώντας ουσιαστικές γνώσεις για την ασφαλή και επαγγελματική εφαρμογή τους.
Όμως, ήταν πράγματι τόσο «δηλητηριώδες» το makeup της ίδιας της Elizabeth I όσο πιστεύουμε; Η ιστορία εδώ είναι λίγο πιο περίπλοκη.
Η Elizabeth I πράγματι προσβλήθηκε από ευλογιά το 1562. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή ιστορικά στοιχεία που να αποδεικνύουν με βεβαιότητα ότι η ίδια χρησιμοποιούσε συστηματικά ή σε μεγάλες ποσότητες Venetian ceruse, ούτε ότι οι τυχόν μεταγενέστερες αλλοιώσεις της επιδερμίδας της προκλήθηκαν από τη χρήση του. Σύμφωνα με την ιστορικό Susan North, δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία από την εποχή της βασίλισσας που να τεκμηριώνουν τη συχνά αναφερόμενη εικόνα της ως γυναίκας που χρησιμοποιούσε υπερβολικές ποσότητες μακιγιάζ. Οι καταγραφές των δώρων που σχετίζονταν με τη βασίλισσα δεν παρέχουν σαφή επιβεβαίωση της χρήσης ceruse. Επίσης, οι σωζόμενοι λογαριασμοί των φαρμακοποιών της δεν αναφέρουν ceruse ή άλλα υλικά για makeup. Η σύνδεση της Elizabeth I με το συγκεκριμένο προϊόν έχει ενισχυθεί σημαντικά μέσα από μεταγενέστερες αφηγήσεις και τη δημοφιλή εικόνα της «λευκής» βασίλισσας. (North S., 2026).
Η Elizabeth I παρουσιάζεται συχνά στα πορτρέτα της με ιδιαίτερα χλωμή, σχεδόν λευκή επιδερμίδα, όμως ακόμη και εδώ μιλάμε με μια μικρή επιφύλαξη. Η National Portrait Gallery του Λονδίνου, μέσα από τεχνική ανάλυση σωζόμενων πορτρέτων της, διαπίστωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα χρώματα της επιδερμίδας είχαν αλλοιωθεί με την πάροδο του χρόνου. Η ίδια η Gallery επισημαίνει ότι η αντίληψη πως η Elizabeth I είχε πάντα τόσο χλωμή όψη αποτελεί μύθο, αν και είναι γνωστό ότι στα τελευταία χρόνια της βασιλείας της φορούσε ανοιχτόχρωμο makeup (National Portrait Gallery).
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ιστορία του τοξικού makeup είναι μύθος. Το Venetian ceruse υπήρξε πραγματικό και μάλιστα ήταν ευρέως χρησιμοποιούμενο καλλυντικό της εποχής. Η χρήση του μόλυβδου σε τέτοια προϊόντα ήταν επίσης πραγματική, ενώ οι κίνδυνοι της έκθεσης σε αυτόν είναι σήμερα τεκμηριωμένοι.
Η ιστορία της Elizabeth I βρίσκεται κάπου ανάμεσα στην πραγματικότητα και στον μύθο: το επικίνδυνο καλλυντικό υπήρχε και η χρήση του ήταν πραγματική, αλλά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με βεβαιότητα πόσο το χρησιμοποίησε η ίδια η βασίλισσα ή αν ευθύνεται για την κατάσταση της επιδερμίδας της.
Το Advanced Makeup Level της LMI δίνει στους σπουδαστές την ευκαιρία να εξερευνήσουν την ιστορία και την εξέλιξη της αισθητικής του makeup, αντλώντας έμπνευση από διαφορετικές ιστορικές περιόδους, όπως η Αναγέννηση. Μέσα από τη δημιουργική προσέγγιση ιστορικών beauty looks, συνδέουν την καλλιτεχνική έκφραση του παρελθόντος με σύγχρονες τεχνικές.
Από το Venetian ceruse στα σύγχρονα καλλυντικά: Τι έχει αλλάξει;
Η ανάγκη να προσαρμόσουμε την εμφάνισή μας σε ένα συγκεκριμένο πρότυπο ομορφιάς δεν είναι καινούργια. Το makeup σήμερα έχει αλλάξει σημαντικά. Η βασική επιθυμία, όμως, παραμένει ίδια: να καλύψουμε αυτό που θεωρούμε ατέλεια και να δημιουργήσουμε την «τέλεια» επιδερμίδα. “Porcelain skin”, “makeup no makeup”, “dewy skin” – πόσες από αυτές τις φράσεις δεν μας ακούγονται γνώριμες σήμερα;
Η διαφορά είναι ότι τώρα γνωρίζουμε πολύ περισσότερα χάρη στην επιστημονική έρευνα και στην εξέλιξη της τεχνολογίας. Ένα καλλυντικό ναι, μπορεί ακόμη να προκαλέσει ερεθισμό ή κάποια αλλεργική αντίδραση, ιδιαίτερα σε άτομα με ευαισθησίες. Συστατικά όπως αρώματα, συντηρητικά και ορισμένες βαφές μπορούν να προκαλέσουν διάφορα ανεπιθύμητες αντιδράσεις. Ωστόσο, στην Ευρωπαϊκή Ένωση η σκόπιμη χρήση του μόλυβδου και των ενώσεών του ως συστατικών καλλυντικών απαγορεύεται στο πλαίσιο της νομοθεσίας για τα καλλυντικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι αποκλείεται απολύτως η παρουσία απειροελάχιστων ιχνών: υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η νομοθεσία επιτρέπει τεχνικά αναπόφευκτα ίχνη απαγορευμένων ουσιών, εφόσον η παρουσία τους είναι ακούσια και το προϊόν παραμένει ασφαλές.
Τι έχει αλλάξει, λοιπόν; Έχει αλλάξει η γνώση μας για το τι βάζουμε στο πρόσωπό μας, αλλά και το νομικό πλαίσιο που διέπει την ασφάλεια των καλλυντικών.
Η ιστορία του makeup μας θυμίζει πως τα trends αλλάζουν συνεχώς και μαζί με αυτό αλλάζει και αυτό που θεωρούμε όμορφο. Από τον λευκό μόλυβδο του Venetian ceruse μέχρι τα σημερινά foundations, το makeup συνεχίζει να εξελίσσεται μαζί με την επιστήμη.
Από την Ευσταθία Παπαγερίδου (Απόφοιτη του Beauty Foundation Level).
You may also enjoy
Meet Your Beauty Best Friend: Ο ΡOλος του Beauty Advisor
Meet Your Beauty Best Friend: Ο ρολος του Beauty Advisor photo by pinte
Σχολή Μακιγιάζ: 10 Κριτήρια για να Επιλέξεις την κατάλληλη
10 Κριτήρια για να Επιλέξεις τη Σωστή Σχολή Μ
